Opvoeding
Opvoeding van hoogbegaafd kind

Opvoeding van het hoogbegaafde kind

 

Ouders en verzorgers van hoogbegaafde kinderen lopen tegen andere uitdagingen aan dan opvoeders van kinderen met een gemiddeld IQ. Hoogbegaafde kinderen zijn namelijk vrijwel zonder uitzondering onafhankelijke, kritische denkers, die de heersende regels en tradities graag ter discussie stellen. Niet om vervelend of dwars te doen, maar omdat ze nu eenmaal graag willen weten wáárom de dingen zijn zoals ze zijn.

 

In de praktijk betekent het dat u regelmatig geconfronteerd wordt met uw eigen normen en waarden en dat u voortdurend aan het denken wordt gezet over de dingen die u doet of laat, want uw kind bevraagt u kritisch, vanuit zijn of haar eigen originele kijk op de wereld.

 

Geef niet klakkeloos straf, maar leer uw kind vaardigheden

Als het hoogbegaafde kind geluk heeft, geven de ouders of verzorgers het kind de vrijheid die het nodig heeft. Als het pech heeft, treft het opvoeders die zich laten meeslepen door het gemiddelde opvoed-idee: aanpakken dat eigengereide gedrag! Geef maar straf! Helaas werkt dit bij de meeste hoogbegaafde kinderen averechts. Ze zullen zich misschien aanpassen en hun onafhankelijke, kritische en onderzoekende houding ogenschijnlijk laten varen, maar ze zullen daardoor ook ongelukkig worden en zich miskend voelen. Beter is het om deze kinderen vaardigheden te leren waarmee ze hun intense en gedreven aard leren inzetten op de momenten dat het kan/ nodig is. Hoogbegaafde kinderen hebben er baat bij om zelfdiscipline, verantwoordelijkheid en probleemoplossende vaardigheden te leren. En ze hebben baat bij een vriendelijke, maar stevige sturing. Want geen straf geven, betekent niet hetzelfde als alles toestaan!

 

Kleine kinderen, grote ideeën

Veel hoogbegaafde kinderen onderscheiden zich al jong van hun leeftijdsgenoten door hun 'afwijkende' ideeën, menigen en vragen. Vaak zijn deze kinderen al op hele jonge leeftijd bezig met de aard van mensen en het universum. In dit kader stellen zij al op kleuterleeftijd vragen als:'waarom leven we eigenlijk, wat gebeurt er met ons als we doodgaan, waarom is er oorlog, waarom is het zo koud in het heelal, waarom valt alles terug naar de aarde en nog héél veel meer van dit soort vragen. Maar het zijn over het algemeen ook kinderen die al jong sterke ideeën hebben over vriendschap en loyaliteit, over (on)rechtvaardigheid én over andere mensen. Zij doorzien vaak feilloos de (verborgen) intenties van de volwassenen om hen heen. Ze zijn scherp in het observeren van gedrag en ze voelen vaak precies aan of iemand meent wat hij zegt of niet. En denk erom dat je geen dingen verkondigt die je niet waarmaakt; ze weten het en sommigen zullen ook niet schromen je hierop te wijzen.

 

Sociaal en emotioneel voor op leeftijdsgenoten

Eén van de grootste vooroordelen over hoogbegaafdheid is dat hoogbegaafde kinderen sociaal en/of emotioneel achter lopen in hun ontwikkeling. Dit is meestal niet waar. Sterker nog, veel hoogbegaafde kinderen lopen ook op dit gebied voor. Vaak wordt hun gedrag echter verkeerd geïnterpreteerd: het kind dat begint te huilen omdat het niet het rode autootje kreeg waarom het vroeg, is niet emotioneel achter, maar gewoon gefrustreerd dat het wéér niet krijgt waar het om vraagt. Het kind dat boos wordt omdat zijn vriendje vanmiddag niet kan spelen, is niet achter in zijn ontwikkeling, maar boos omdat het de zoveelste keer is dat een ander kind een toezegging doet dat het niet waar kan maken. Meestal spelen hoogbegaafde kinderen daarom graag met wat oudere kinderen, dat sluit beter aan bij hun eigen cognitieve en sociaal-emotionele niveau.

sociaal-emotionele ontwikkeling hoogbegaafd kind